Türkiye’de İş Kazaları: Ekonomik Yükü 10 Milyar Doları Aşıyor, Çözüm Tedbirlerde!
Türkiye’de trafik kazalarının ardından en büyük can ve mal kaybına yol açan iş kazaları, ülke ekonomisi için ciddi bir yük oluşturuyor. Yapılan analizlere göre, bu kazaların yıllık maliyetinin 10 milyar doları aştığı belirtiliyor. Aydın’da iş sağlığı ve güvenliği alanında öncü kuruluşlardan Polat OSGB Sorumlu Müdürü İş Güvenliği Uzmanı Emin Tükel, iş güvenliği tedbirlerinin bir maliyet kalemi değil, aksine büyük bir yatırım olduğunu vurguladı. Tükel, 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na uyumun önemine dikkat çekti.
6331 Sayılı Kanun ve İş Kazaları Gerçeği
30 Haziran 2012’de Resmi Gazete’de yayımlanarak 1 Ocak 2013’te yürürlüğe giren 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 2025 itibarıyla tehlike sınıfı ayrımı gözetmeksizin tüm iş yerlerini kapsayacak şekilde uygulanmaya başlandı. Yaklaşık 13 yıllık bir süreçte pek çok tartışmaya sahne olan bu kanun, zamanla iş güvenliğinin ne denli kritik olduğunu ve alınan tedbirlerin aslında birer yatırım olduğunu ortaya koydu. İstatistikler, geçmişte meydana gelen iş kazalarının neredeyse tamamının insan kaynaklı ihmallerden ve gerekli önlemlerin alınmamasından kaynaklandığını gösteriyor.
Türkiye, iş kazaları ve meslek hastalıkları konusunda Avrupa’da maalesef üst sıralarda yer alıyordu. Bu durumun ülke ekonomisine yıllık maliyetinin 10 milyar doları aştığı ifade ediliyor. Oysa bu maliyetin sadece yüzde 25’inin önleyici tedbirlere harcanmasıyla, yaşanan acıların yanı sıra ülke ekonomisine 7.5 milyar dolarlık bir katkı sağlanabileceği hesaplanıyor.
Farkındalık Eksikliği: İş Kazalarının Ana Sebebi
Polat OSGB Sorumlu Müdürü Emin Tükel, iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uyulması gerektiğini belirterek, en büyük sorunun ‘farkındalık eksikliği’ olduğunu dile getirdi. İşverenlerin iş güvenliği hizmetlerini bir maliyet unsuru olarak görme eğiliminde olduğunu, ancak alınmayan her önlemin ileride çok daha büyük maliyetlere ve telafisi imkansız sonuçlara yol açtığını söyledi. Tükel, tehlike sınıfı ne olursa olsun tüm iş yerlerinin artık iş sağlığı ve güvenliği hizmeti almak zorunda olduğunu hatırlattı.
Basit Tedbirler Hayat Kurtarıyor
Tükel, iş kazalarına yol açan temel nedenleri sıralayarak, alınması gereken basit ama hayati önlemlere dikkat çekti:
- Elektrik panolarının düzenli olarak kontrol edilmesi,
- Makine koruyucularının yerinde ve kapalı tutulması,
- Yüksekte çalışma ekipmanlarının uygun standartlarda ve işe göre seçilmesi,
- Kimyasal etiketlerinin güncel olması,
- Çalışanlara yönelik düzenli ve etkili eğitimlerle farkındalığın artırılması.
Bu basit önlemlerin dahi birçok ağır yaralanma ve ölüm vakasının önüne geçebileceğini vurgulayan Tükel, Türkiye’deki en büyük tehlikenin ‘Bana bir şey olmaz’ düşüncesi olduğunu belirtti. Çalışanların alışkanlıklarından kaynaklanan risk alma davranışlarının, iş kazası oranlarını yükselten başlıca nedenlerden biri olduğunu söyledi. Kişisel koruyucu ekipmanların (KKE) kullanılmamasının bir cesaret göstergesi değil, istatistiksel olarak bir kumar olduğunu ve bu kumarın kaybedeninin genellikle çalışanlar olduğunu sözlerine ekledi.
