İzmir’de yaşanan dikkat çekici bir yargı kararı, belediyelerin uyguladığı imar cezalarına yeni bir boyut kazandırdı. Gecekondusuna yaptığı küçük bir eklenti nedeniyle hem adli hem de idari para cezasıyla karşı karşıya kalan bir vatandaşın durumu, mahkemenin aldığı emsal niteliğindeki kararla sonuçlandı. Bu karar, benzer durumda olan binlerce vatandaşı yakından ilgilendiriyor.

Yargıdan ‘Aynı Fiilden İki Kez Ceza Olmaz’ Prensibi Vurgusu

Olay, İzmir’in Karabağlar ilçesinde ikamet eden K.F. isimli bir vatandaşın, mevcut konutuna yaptığı ekleme üzerine başladı. Karabağlar Belediyesi, bu eklemeyi imar kirliliği olarak değerlendirerek yıkım kararı aldı. Ancak bununla da yetinilmeyerek, söz konusu yapıya yönelik 980 bin TL gibi astronomik bir idari para cezası kesildi. Ayrıca, savcılığa yapılan suç duyurusu sonucunda mahkeme, vatandaşa verilen hapis cezasını para cezasına dönüştürdü.

Vatandaşın avukatı Mehmet Harun Elçi aracılığıyla idare mahkemesine taşıdığı süreçte, mahkeme evrensel hukuk prensiplerinden biri olan ‘aynı fiilden dolayı iki kez ceza verilemez’ (Non Bis In Idem) ilkesine atıfta bulundu. Bu temel prensibe dayanarak, belediye tarafından kesilen 980 bin TL’lik imar cezası iptal edildi.

Avukat Elçi’den Emsal Karar ve Vatandaşlara Çağrı

Kararın ardından açıklamalarda bulunan Avukat Mehmet Harun Elçi, bu durumun Türkiye genelinde benzer sorunlar yaşayan birçok vatandaş için umut ışığı olduğunu belirtti. Elçi, “Evrensel bir hukuk ilkesi olan ‘non bis in idem’ gereğince, aynı eylemden ötürü iki kez cezalandırma olmaz. Türk Ceza Kanunu (TCK) madde 184 kapsamında imar kirliliğine neden olmaktan ceza alan bir kişiye, idari yoldan ayrıca ağır para cezaları kesilmesi hukuka aykırıdır. Mahkemeler, bu tür çifte cezalandırmaları iptal etmektedir.” ifadelerini kullandı.

Kaçak yapılaşmanın her zaman rant odaklı olmadığını vurgulayan Elçi, özellikle dar gelirli vatandaşların yüksek meblağlı cezalarla mağdur edildiğini dile getirdi. Belediyelerden encümen kararı tebliğ alan vatandaşların, hukuki haklarını aramak için idare mahkemelerine başvurmaktan çekinmemesi gerektiğini söyledi. Avukat Elçi, “Vatandaşlarımızın bilinçli olmalarını, kendilerine tebliğ edilen encümen kararlarına karşı idare mahkemelerinde iptal davası açmalarını öneriyorum. Aldığımız bu emsal karar, vatandaşların çifte cezalarla mağdur edilmesinin önüne geçen, hukuk devletini güçlendiren bir karardır.” şeklinde konuştu. Bu karar, imar cezası uygulamalarında yeni bir dönemin başlangıcı olabileceği yorumlarına neden oldu.